آخرین بهروزرسانی: ۳۱ اوت ۲۰۲۶
اصطلاح «ویزای همراه دانشجویی اتریش» در فارسی رایج است، اما عنوان حقوقی اصلی برای خانواده یک دانشجوی تبعه کشور ثالث معمولاً Aufenthaltsbewilligung – Familiengemeinschaft یا «اجازه اقامت برای زندگی خانوادگی» است. این اقامت میتواند برای اعضای مشخص خانواده فردی که Aufenthaltsbewilligung – Student دارد صادر شود.
بنابراین این مسیر را نباید با ویزای توریستی، الحاق خانواده به شهروند اتریش، Rot-Weiß-Rot – Karte plus یا اقامت همراه یک نیروی کار یکی دانست. شرایط هرکدام متفاوت است.
چه کسانی میتوانند همراه دانشجو در اتریش شوند؟
طبق اطلاعات رسمی دولت اتریش، برای دارنده Aufenthaltsbewilligung – Student، عنوان Familiengemeinschaft میتواند برای این افراد صادر شود:
- همسر
- شریک ثبتشده (eingetragene Partnerin/eingetragener Partner)
- فرزند مجرد زیر ۱۸ سال، شامل فرزندخوانده و فرزند ناتنی
همسر یا شریک ثبتشده باید در زمان ارائه درخواست حداقل ۲۱ سال داشته باشد. برای فرزند، ملاک اصلی این است که هنگام درخواست، مجرد و زیر ۱۸ سال باشد.
دوستپسر/دوستدختر یا شریک زندگی بدون ازدواج/ثبت رسمی در این تعریف قانونی بهعنوان عضو خانواده برای این عنوان قرار نمیگیرد.
آیا دانشجوی ایرانی میتواند همسر و فرزندش را ببرد؟
بله، در اصل دارنده Aufenthaltsbewilligung – Student میتواند برای همسر/شریک ثبتشده و فرزندان واجد شرایط درخواست Familiengemeinschaft داشته باشد. اما صدور اقامت خودکار نیست و شرایط عمومی اقامت از جمله تمکن، مسکن و بیمه باید برای کل خانواده قابل اثبات باشد.
مدارک اصلی اقامت همراه دانشجویی
بر اساس چکلیست رسمی، مدارک پایه میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- گذرنامه معتبر
- عکس جدید ۳۵×۴۵ میلیمتر، حداکثر شش ماهه
- سند ازدواج یا مدرک شریک ثبتشده
- برای فرزند: گواهی تولد و حسب مورد اسناد فرزندخواندگی یا رابطه خانوادگی
- مدرک حق قانونی استفاده از محل سکونت مناسب در اتریش، مانند قرارداد اجاره یا سند مالکیت
- بیمه درمانی با پوشش همه ریسکهای مورد نیاز
- مدارک اثبات تأمین هزینه زندگی خانواده
- حسب مورد مدارک تکمیلی مانند گواهی عدم سوءپیشینه
برای مدارک ایرانی، ترجمه و تأییدات لازم باید بر اساس مقررات جاری و درخواست مرجع رسیدگیکننده انجام شود. در بعضی پروندهها ممکن است اسناد بیشتری خواسته شود.
تمکن مالی همراه دانشجو چگونه محاسبه میشود؟
برای Familiengemeinschaft باید نشان داده شود که هزینه زندگی خانواده بدون اتکا به کمکهای اجتماعیای که فقط بعد از گرفتن اقامت ایجاد میشوند، قابل تأمین است. موجودی حساب، درآمد، دارایی یا سایر منابع مالی باید قابل اثبات و از نظر مرجع اقامت قابل قبول باشند.
محاسبه مالی پرونده خانوادگی با یک دانشجوی مجرد فرق دارد و تعداد اعضای خانواده، هزینه مسکن و شرایط پرونده در آن نقش دارد. برای ارقام و روش محاسبه سال ۲۰۲۶، راهنمای تمکن مالی ویزای دانشجویی اتریش ۲۰۲۶ را ببینید.
آیا همسر دانشجو در اتریش اجازه کار دارد؟
اقامت Familiengemeinschaft بهخودیخود به معنی دسترسی آزاد و نامحدود به بازار کار نیست. طبق صفحه رسمی دولت اتریش، اشتغال بهصورت کارمند (unselbständige Erwerbstätigkeit) فقط با مجوز مربوط امکانپذیر است و وضعیت اجازه اشتغال روی پشت کارت اقامت درج میشود.
بنابراین عبارتهای عمومی مانند «همراه دانشجو میتواند نیمهوقت کار کند» دقیق نیستند. امکان کار باید بر اساس وضعیت واقعی کارت، نوع شغل و مجوز بازار کار بررسی شود.
آیا همراه دانشجو باید مدرک زبان A1 بدهد؟
در شرایط ویژه عنوان Aufenthaltsbewilligung – Familiengemeinschaft برای خانواده دانشجو، مدرک زبان A1 بهعنوان شرط ویژه این عنوان در صفحه رسمی درخواست ذکر نشده است. این مسیر را نباید با برخی اقامتهای خانوادگیِ مبتنی بر Niederlassung که ممکن است مشمول «Deutsch vor Zuwanderung» باشند اشتباه گرفت.
با این حال، اگر عنوان اقامت اصلی یا وضعیت خانوادگی شما متفاوت است، شرایط زبان باید برای همان عنوان بررسی شود.
درخواست همراه دانشجو از کجا انجام میشود؟
اصل کلی این است که متقاضی اولین Familiengemeinschaft درخواست خود را شخصاً و پیش از ورود به اتریش در نمایندگی اتریش در خارج از کشور ارائه کند. صلاحیت نمایندگی بر اساس محل اقامت متقاضی تعیین میشود. برای بعضی گروهها استثناهایی برای ارائه درخواست داخل اتریش وجود دارد، اما این استثناها را نباید عمومی فرض کرد.
برای متقاضیان مقیم ایران، از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ ارائه درخواست Aufenthaltstitel در سفارت اتریش در تهران دوباره ممکن شده است. طبق اطلاعیه فعلی، درخواست وقت از طریق ایمیل سفارت انجام میشود. جزئیات را در صفحه وقت سفارت اتریش ۲۰۲۶ توضیح دادهایم.
آیا دانشجو و همراه میتوانند همزمان درخواست بدهند؟
از نظر عملی امکان برنامهریزی پرونده دانشجو و خانواده در یک بازه زمانی وجود دارد، اما هر فرد پرونده اقامتی خودش را دارد و صدور اقامت همراه وابسته به احراز شرایط قانونی Familiengemeinschaft و وضعیت فرد اصلی است.
اگر درخواستها همزمان ارائه میشوند، مدارک مالی، مسکن و بیمه باید از ابتدا برای کل خانواده طراحی شوند؛ نه اینکه پرونده دانشجو جداگانه با حداقلهای فرد مجرد بسته شود و بعداً همراه بدون تأمین مالی کافی اضافه شود.
آیا همراه باید منتظر صدور کارت دانشجو بماند؟
این موضوع به زمانبندی و وضعیت پروندهها بستگی دارد. مبنای حقوقی همراه این است که فرد اصلی دارای یا واجد شرایط Aufenthaltsbewilligung – Student باشد. در پروندههای همزمان، مراجع میتوانند وضعیت پرونده اصلی و همراه را در ارتباط با هم بررسی کنند.
نباید از این موضوع نتیجه گرفت که هر پرونده همراه الزاماً فقط بعد از صدور فیزیکی کارت دانشجو قابل شروع است؛ اما نتیجه همراه نمیتواند مستقل از وضعیت اقامت فرد اصلی باشد.
مدت رسیدگی همراه دانشجو چقدر است؟
برای پرونده خانواده دانشجو نباید وعده ثابت «۴ تا ۸ هفته» داد. زمان رسیدگی میتواند با توجه به شهر مقصد، کامل بودن مدارک، بررسی مالی، تأیید مدارک و مکاتبات بین سفارت و اداره اقامت متفاوت باشد.
مهلت حداکثر هشتهفتهای که در بعضی منابع رسمی دیده میشود مربوط به خانواده برخی گروههای خاص مانند ICT، mobile ICT یا mobile researcher است و نباید به پرونده خانواده دانشجو تعمیم داده شود.
هزینه درخواست Familiengemeinschaft در سال ۲۰۲۶
هزینه رسمی درخواست این عنوان اقامت در حال حاضر ۲۱۸ یورو برای هر درخواست اعلام شده است. هزینه ترجمه، تأیید مدارک، بیمه، مسکن و سایر هزینههای جانبی جداست.
اگر پرونده مثبت شود چه اتفاقی میافتد؟
نمایندگی اتریش درخواست را به اداره اقامت مسئول در اتریش ارسال میکند. در وین، مرجع اقامت معمولاً MA35 است. اگر مرجع داخلی با صدور اقامت موافقت کند، نمایندگی اتریش متقاضی را درباره مرحله بعدی و در صورت نیاز Visa D مطلع میکند.
طبق مقررات، اگر برای ورود Visa D لازم باشد، این ویزا باید در بازه تعیینشده پس از اعلام تصمیم مثبت درخواست شود و سپس کارت اقامت در اتریش تحویل گرفته شود.
تمدید اقامت همراه دانشجو
تمدید باید در اتریش و پیش از پایان اعتبار کارت انجام شود. درخواست تمدید را میتوان حداکثر از سه ماه قبل از تاریخ انقضا ارائه کرد. اگر مهلت از دست برود، ممکن است درخواست بعدی بهعنوان درخواست اولیه تلقی شود و پیوستگی اقامت تحت تأثیر قرار گیرد.
تفاوت Familiengemeinschaft دانشجو با اقامت «Familienangehöriger»
این دو عنوان متفاوتاند. Aufenthaltsbewilligung – Familiengemeinschaft برای خانواده برخی دارندگان Aufenthaltsbewilligung از جمله دانشجو است و ماهیت اقامت موقت دارد. در مقابل، عنوان Familienangehöriger برای شرایط دیگری مانند برخی اعضای خانواده شهروند اتریش مطرح میشود و قواعد متفاوتی از جمله درباره بازار کار و زبان دارد.
اشتباههای رایج
- نامیدن همه مسیرهای خانواده با عبارت کلی «ویزای همراه»
- فرض دسترسی آزاد همسر دانشجو به بازار کار
- محاسبه تمکن فقط برای دانشجوی اصلی و نادیده گرفتن همراهان
- استفاده از قرارداد مسکن نامتناسب با تعداد اعضای خانواده
- تصور اینکه همراه دانشجو الزاماً باید A1 ارائه کند چون برخی اقامتهای خانوادگی دیگر چنین شرطی دارند
- اعتماد به زمان رسیدگی ثابت و تضمینی
- اشتباه گرفتن Visa D با خود Aufenthaltsbewilligung – Familiengemeinschaft
جمعبندی
همسر، شریک ثبتشده و فرزند مجرد زیر ۱۸ سال دارنده اقامت دانشجویی اتریش میتوانند در صورت احراز شرایط برای Aufenthaltsbewilligung – Familiengemeinschaft اقدام کنند. همسر/شریک باید حداقل ۲۱ سال داشته باشد و خانواده باید مسکن، بیمه و توان مالی کافی را اثبات کند. اشتغال همراه خودکار نیست و نیازمند مجوز مربوط است.
برای بررسی کل مسیر دانشجویی، راهنمای ویزای و اقامت دانشجویی اتریش ۲۰۲۶ را نیز ببینید.
منبع رسمی
oesterreich.gv.at – Aufenthaltsbewilligung – Familiengemeinschaft